{"id":8093,"date":"2026-09-30T17:34:28","date_gmt":"2026-09-30T15:34:28","guid":{"rendered":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/?page_id=8093"},"modified":"2026-09-30T18:20:14","modified_gmt":"2026-09-30T16:20:14","slug":"noworyta-stanislaw","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/?page_id=8093","title":{"rendered":"Stanis\u0142aw Noworyta"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\n
STANIS\u0141AW NOWORYTA\u00a0\u00a0 <\/strong><\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Urodzony w Linz nad Dunajem (DurchsgangLager 39, KZL Mauthausen) rocznik 1943.<\/div>\n
Jaworzanin z dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci,<\/div>\n
bielszczanin z doros\u0142o\u015bci.<\/div>\n
Robotnik fizyczny w bielskim przemy\u015ble w\u0142\u00f3kienniczym, pracownik umys\u0142owy, cz\u0142onek dyrekcji w ZPW Wega w Bielsku-Bia\u0142ej,<\/div>\n
W trakcie pracy zawodowej ko\u0144czy: liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce, studia prawnicze i studia podyplomowe. Pracuje do 71 roku \u017cycia. Obecnie na emeryturze.<\/div>\n
<\/div>\n
Publikacje ksi\u0105\u017ckowe: <\/strong><\/div>\n
<\/div>\n
\u201eWizerunek z Pami\u0119ci\u201d (1989), \u201ePuch Ostu\u201d (1992), \u201eDemony Lechistanu\u201d( 1997), \u201eBeskidnicy\u201d (2010), \u201eDziennik dra Rudolfa Lubicha,Niemieckiego Bielszczanina, z lat 1939 \u2013 1941\u201d ( 2023).<\/div>\n
Jeden z lektor\u00f3w filmu dokumentalnego pt. \u201e\u015amier\u0107 wyspy Niemieckiej\u201d.<\/div>\n
<\/div>\n
\u201eChod\u017amy na \u0142\u0105ki nad Schodnic\u0105\u201d<\/strong><\/span>, WFW \u2013 Warszawa 2025<\/div>\n
(fragment powie\u015bci)<\/div>\n
<\/div>\n
Poci\u0105g zatrzyma\u0142 si\u0119. Wagony obowi\u0105zkowo stukn\u0119\u0142y si\u0119 buforami, otwarto okna, bo wyj\u015b\u0107 z wagon\u00f3w b\u0119dzie mo\u017cna dopiero na Specjalnym Punkcie Etapowym Zachodnim w Dziedzicach. Empi zadbali, by nikt nie opuszcza\u0142 poci\u0105gu. Pod otwarte okna podjecha\u0142y kuchnie polowe. Spod fruwaj\u0105cej na wietrze chmary bia\u0142o-czerwonych flag odczytali nazw\u0119 stacji: Zebrzydowice.<\/div>\n
\u00a0\u00a0 \u2013 Jezu! Jeste\u015bmy w kraju! Witaj Polsko!<\/div>\n
\u2013 Nie, nie wierz\u0119, \u017ce wr\u00f3ci\u0142em! \u2013 Od l\u015bni\u0105cych oczu zrobi\u0142o si\u0119 ja\u015bniej.<\/div>\n
\u2013 Sobota to najpi\u0119kniejszy dzie\u0144 w moim \u017cyciu.<\/div>\n
\u2013 A dla mnie niedziela.<\/div>\n
\u2013 Za godzin\u0119 b\u0119dziesz mia\u0142 swoj\u0105 niedziel\u0119.<\/div>\n
\u2013 Dlaczego \u201eswoj\u0105\u201d?\u00a0 Nie p\u00f3jdziesz jutro podzi\u0119kowa\u0107 Bogu za powr\u00f3t?<\/div>\n
\u2013 Najpierw niech on mnie przeprosi za pi\u0119\u0107 lat lagru.<\/div>\n
\u2013 Nie blu\u017anij!<\/div>\n
\u2013 A ty nie pieprz!<\/div>\n
\u2013 Rany boskie! Dzi\u015b dwudziesty trzeci?<\/div>\n
\u2013 Tak. Jeszcze przez trzy kwadranse. Mam dwadzie\u015bcia trzy lata i dwudziestego trzeciego listopada, czterdziestego sz\u00f3stego roku (dwa razy dwadzie\u015bcia trzy) wracam do kraju, ale nie do domu. Czy ja go kiedykolwiek zobacz\u0119? Co z mam\u0105, Juli\u0105, Ja\u015bk\u0105?<\/div>\n
Sceneria i powitanie na dworcu kolejowym w Dziedzicach by\u0142y podobne, chocia\u017c t\u0142um repatriant\u00f3w ju\u017c by\u0142 mniej podatny na ceremonia\u0142. Tu\u017c po opuszczeniu poci\u0105gu harcerze miejscowego hufca kierowali repatriant\u00f3w zgodnie z dipisowsk\u0105 kategori\u0105, do odpowiedniej kolejki odprawy paszportowej.<\/div>\n
\u2013 O\u015brodek Caritasu jest w pobli\u017cu, dojdzie pani w prawo i pierwsz\u0105 bocznic\u0105 w lewo. Za pi\u0119\u0107 minut b\u0119dzie pani na miejscu. Chyba, \u017ce pani zaczeka, za p\u00f3\u0142 godziny mog\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 z pani\u0105.<\/div>\n
\u2013 Nie, dzi\u0119kuj\u0119. P\u00f3jdziemy sami. Jeste\u015bmy zm\u0119czeni. Niewiele spali\u015bmy.<\/div>\n
Jeszcze raz podzi\u0119kowa\u0142a piel\u0119gniarce, kt\u00f3ra zawr\u00f3ci\u0142a do Izby Chorych. Z maluchem na r\u0119ku, z torb\u0105 i du\u017c\u0105 waliz\u0105 w drugiej r\u0119ce podrepta\u0142a we wskazanym kierunku. Po przej\u015bciu na drug\u0105 stron\u0119 ulicy, ale jeszcze w pobli\u017cu stacyjnych zabudowa\u0144, podesz\u0142o do nich dwoje m\u0142odych ludzi z zapytaniem, kt\u00f3re brzmia\u0142o niczym propozycja:<\/div>\n
\u2013 Do o\u015brodka Caritasu? Pomo\u017cemy!<\/div>\n
\u2013 To gdzie\u015b tu blisko. Dzi\u0119kuj\u0119. Dam rad\u0119.<\/div>\n
\u2013 No to pomo\u017cemy.<\/div>\n
Uprzejmie, ale nadzwyczaj stanowczo, wyci\u0105gn\u0119li z jej r\u0119ki walizk\u0119 i szybko pobiegli z ni\u0105 przodem. Krzykn\u0119\u0142a, by zaczekali, bo nie nad\u0105\u017ca, ale jej wo\u0142anie wywo\u0142a\u0142o skutek odwrotny. Obie postacie uskoczy\u0142y w bok i znikn\u0119\u0142y w najbli\u017cszej przecznicy. Listopadowe ciemno\u015bci rozdar\u0142 przera\u017aliwy krzyk Halinki, gasz\u0105c b\u0142yskawicznie nieliczne okna. Pustymi uliczkami pohula\u0142 wiatr i nieco przyt\u0142umi\u0142 histeryczne zawodzenie ograbionej nieszcz\u0119\u015bnicy, bezskutecznie wzywaj\u0105cej pomocy. Na r\u00f3\u017cne sposoby ojczyzna wita\u0142a rodak\u00f3w.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

STANIS\u0141AW NOWORYTA\u00a0\u00a0 Urodzony w Linz nad Dunajem (DurchsgangLager 39, KZL Mauthausen) rocznik 1943. Jaworzanin z dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci, bielszczanin z doros\u0142o\u015bci. Robotnik fizyczny w bielskim przemy\u015ble w\u0142\u00f3kienniczym, pracownik umys\u0142owy, cz\u0142onek dyrekcji w ZPW Wega w Bielsku-Bia\u0142ej, W trakcie pracy zawodowej … Read More »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":51,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-8093","page","type-page","status-publish","hentry","category-czlonkowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8093","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8093"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8093\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8105,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8093\/revisions\/8105"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/51"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}