{"id":284,"date":"2015-03-06T01:43:34","date_gmt":"2015-03-06T00:43:34","guid":{"rendered":"http:\/\/zlp-krakow.org\/?page_id=284"},"modified":"2024-02-23T00:15:17","modified_gmt":"2024-02-22T23:15:17","slug":"wierzchowski-andrzej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/?page_id=284","title":{"rendered":"Andrzej Wierzchowski"},"content":{"rendered":"

\"Wierzchowski\"<\/a><\/p>\n

ANDRZEJ WIERZCHOWSKI \u2013 profil artyst<\/strong><\/span>yczny<\/strong><\/span><\/p>\n

Autor jest krakowianinem od zawsze. Urodzi\u0142 si\u0119 na tyle wcze\u015bnie, by zd\u0105\u017cy\u0107 na jagiello\u0144skie wyk\u0142ady Niesamowitych: Klemensiewicza, Pigonia, Wyki. Ten czas go przypisa\u0142 do panaadamaw\u0142odkowego Ko\u0142a M\u0142odych ZLP, kiedy to ze znamienitszymi od siebie, a bywa\u0142o, \u017ce i gorszymi biesiadowa\u0142o si\u0119, nie tylko poetycko, po krakowskich knajpkach, kt\u00f3rych dzi\u015b po prostu ju\u017c nie ma. Debiutowa\u0142 w 1961 roku na \u0142amach \u201eTygodnika Powszechnego\u201d. Bywa\u0142o \u017ce wiersze do druku przyjmowa\u0142a mu Wis\u0142awa Szymborska. Drukowa\u0142 w czasopismach literackich, w almanachach. Ale poetyzowa\u0142 nie za wiele, dziennikarzy\u0142 sporo. Wyda\u0142 tom reporta\u017cy, dwie powie\u015bci napisa\u0142. Dwutysi\u0119cznym roku wyda\u0142 cztery tomiki swoich wierszy: \u201eNajprostsze\u201d, \u201eMa\u0142y poemat\u201d, \u201ePowr\u00f3t liryka\u201d i \u201ePanny nierz\u0105dne\u201d
\nDzi\u015b nadal ws\u0142uchuje si\u0119 w cisz\u0119 po mariackim hejnale przemierzaj\u0105c uliczki zaczarowanego miasta. Od prze\u0142omu wiek\u00f3w oddaje si\u0119 tak\u017ce tw\u00f3rczo\u015bci plastycznej,
\nTworzy i wystawia swoje fotobity \u2013 obrazy fotograficzne, stworzone na pograniczu obiektywu i komputera. Stanowi\u0105 kreacj\u0119 zdarze\u0144 rzeczywistych, lecz usadowionych nie dos\u0142ownie, pomieszczonych gdzie\u015b w krainach niedopowiedzianej bajki.. Zgromadzi\u0142 je albumach: z Polski, ze S\u0142owacji, z Czech.
\nOd paru lat prowadzi te\u017c w\u0142asn\u0105 seri\u0119 artystyczn\u0105. prezentuj\u0105c\u0105 bibliofilsko wydane dzie\u0142ka
\nz zakresu literatury faktu. Do dzi\u015b wycyzelowa\u0142 ich niemal tuzin:<\/p>\n

\u201eArtysta Prawdziwy\u201d, \u201eRysunki i obrazy Janusza Marji Brzeskiego\u201d. \u201eTeraz jest wszystko mo\u017cliwe\u201d. \u201eWiersze i obrazy moje \u2013 wyb\u00f3r\u201d, \u201eUmelec\u201d \u2013 opowie\u015b\u0107 autobiograficzna. \u201ePrzybysz\u201d, \u201eObscena\u201d, \u201eMego dziadka pi\u0142\u0105 r\u017cn\u0119li\u201d, \u201e\u0141uny nad Wolyniem\u2019, \u201ePrzesypa\u0142 si\u0119 czas\u201d (w opracowaniu) i \u201eMoja nieznajoma\u201d.<\/strong><\/p>\n

Hipostaza \u2013 fragmenty ANDRZEJ WIERZCHOWSKI<\/strong><\/span><\/p>\n

Cisza by\u0142a. Tylko wiatr jesiennym li\u015bciem szele\u015bci\u0142 po trotuarze. W pokojach o tej porze drzemano powszechnie, tylko u niego stukota\u0142a maszyna. Si\u0142y zbierano na wiecz\u00f3r. Zreszt\u0105 diabli wiedz\u0105 czym si\u0119 zajmowano. Nawet codziennej licytacji brid\u017cyst\u00f3w z do\u0142u s\u0142ycha\u0107 nie by\u0142o.
\nUmy\u015bli\u0142 sobie. \u017ce najdalej jutro, przy obiedzie rzecz si\u0119 musi dokona\u0107 \u2013 do czegokolwiek by nie mia\u0142o prowadzi\u0107. Ju\u017c i tak za d\u0142ugo czeka\u0142. Tydzie\u0144 prawie, a ka\u017cdy dzie\u0144 nie\u015b\u0107 m\u00f3g\u0142 niekorzystn\u0105 odmian\u0119\u2026
\nUjrza\u0142 j\u0105 przecie\u017c ju\u017c dnia pierwszego. Jej uroda nale\u017ca\u0142a do nieprzemijaj\u0105cych. Czu\u0142 si\u0119 odt\u0105d jak bohater tych magicznych chwil, kiedy m\u0119\u017cczyzna spotyka kobiet\u0119, i odt\u0105d wszystko zdarzy\u0107 si\u0119 mo\u017ce. Najch\u0119tniej wsadzi\u0142by g\u0142ow\u0119 pod lodowe strugi g\u00f3rskiego wodospadu \u2013 gdyby to cokolwiek rozwi\u0105zywa\u0142o. Nie, musi zrobi\u0107 co sobie umy\u015bli\u0142\u2026<\/p>\n

[\u2026] Spa\u0142 nawet dobrze. Tylko nenufary si\u0119 \u015bni\u0142y. A on rozche\u0142stany, rozgor\u0105czkowany pogania\u0142 kamer\u0119 jakby to rumaki by\u0142y\u2026 Wsta\u0142 wcze\u015bnie. W Tatrach dopiero \u015bwit na wierzcho\u0142kach biela\u0142. Jeszcze wcze\u015bnie. Wszystko jeszcze pozamykane. Nie m\u00f3g\u0142 w pokoju usiedzie\u0107. P\u00f3jdzie do kawiarni. Zje co\u015b do kawy, przy gazecie, w\u015br\u00f3d ludzi. Panuj\u0105cy tam rozgwar zag\u0142uszy poszept, co w g\u0142owie narasta\u0142.\u2019 \u201eUda si\u0119, uda!\u201d \u015blizga\u0142 si\u0119 wzrokiem po gazetowych tytu\u0142ach, kt\u00f3re odbiega\u0142y gdzie\u015b spiesznie w dal. Co nios\u0142y\u2026? By\u0142o to oboj\u0119tne. Najzupe\u0142niej oboj\u0119tne.
\nNie wytrwa\u0142 d\u0142ugo przy stoliku, jakby si\u0119 ba\u0142, \u017ce kwiaciarnie pozamykaj\u0105 z jakiego\u015b powodu, kt\u00f3ry on przegapi\u0142. Przegapi\u0142!
\nZe \u015bniadania ca\u0142kiem zrezygnowa\u0142, wyszed\u0142 na ulice, w ch\u0142odny podtatrza\u0144ski dzie\u0144.
\nKupi\u0142 trzy r\u00f3\u017ce. \u017b\u00f3\u0142te. Nie kaza\u0142 zawija\u0107. Ni\u00f3s\u0142 je swobodnie, beztrosko. A\u017c machn\u0105\u0142 zbyt szeroko, ut\u0142uk\u0142 g\u0142\u00f3wk\u0119 r\u00f3\u017cy o metalow\u0105 balustradk\u0119, kt\u00f3ra przydomowy ogr\u00f3dek od reszty odgradza\u0142a. Zosta\u0142y dwa p\u0105ki. Wystarczy- szybko oceni\u0142 i przemkn\u0105\u0142 do swojego pokoju, bacz\u0105c by nikt go nie podgl\u0105dn\u0105\u0142.
\nNa sali jadalnej by\u0142 przed innymi. W\u0142a\u015bnie talerze rozk\u0142adano. Podszed\u0142 do upatrzonego, dobrze zapami\u0119ta\u0142ego miejsca i jedn\u0105 r\u00f3\u017c\u0119 umie\u015bci\u0142 na czekaj\u0105cym talerzu, drug\u0105 przy sztu\u0107cach umiejscowi\u0142. Zosta\u0142o mu chy\u0142kiem wr\u00f3ci\u0107 do swojego stolika.
\nSpogl\u0105da\u0142, kiedy przyjdzie. Przysz\u0142a, jak co dzie\u0144, szybka, zaaferowana. Siadaj\u0105c przed talerzem zwolni\u0142a, przycich\u0142a, nieufnie przygl\u0105da\u0142a si\u0119 r\u00f3\u017com, po jadalni wzrokiem szuka\u0142a.<\/p>\n

[\u2026] Jad\u0142 swoje dania, jakby nigdy nic. Nawet wzroku znad talerza nie podnosi\u0142. a kiedy wreszcie podni\u00f3s\u0142 \u2013 sta\u0142a przy jego stoliku. Zobaczy\u0142 oczy du\u017ce, na nim spoczywa\u0142y.
\n\u2013 To Pan\u2026? \u2013 spyta\u0142a p\u00f3\u0142szeptem, nie g\u0142o\u015bno, tak jednak, \u017ce musia\u0142 us\u0142ysze\u0107.
\n\u2013 To ja \u2013 przytakn\u0105\u0142.
\n\u2013 Dlaczego\u2026?
\nLecz odt\u0105d historia nabiera innego wymiaru.
\n\u2013 Hipostaza \u2013 przebieg\u0142o mu przez my\u015bl, nie wiadomo czemu. To nazwa czego\u015b nieistniej\u0105cego. Wi\u0119c krasnal jest hipostaz\u0105\u2026 \u2013 ale nie mi\u0142o\u015b\u0107! \u2013 natychmiast uzupe\u0142ni\u0142.
\nI taki by\u0142 ten nowy pocz\u0105tek.<\/p>\n

Czekam<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

wiem \u017ce Ciebie nie ma
\nbo nie ma<\/p>\n

i nagle przychodzisz<\/p>\n

otwierasz czaszk\u0119 jak skrzypiec pud\u0142o
\nwiem \u2013 jeste\u015b wirtuoz
\nwiec si\u0119 nie boje<\/p>\n

dotykasz
\njakby\u015b palcami dr\u0105\u017cy\u0142 szare zwoje
\nw kt\u00f3rych istnienie osobi\u015bcie w\u0105tpi\u0119<\/p>\n

i bez lito\u015bci jeste\u015b
\nbez miary<\/p>\n

sny elektryczne
\nstrugami nalewasz
\ns\u0105czysz lodowate zdroje
\nnalegasz
\nabym bohaterem zosta\u0142
\ntu i teraz<\/p>\n

i zawsze odchodzisz<\/p>\n

a ja
\nz otwartym czerepem
\nwra\u017cliwy i ch\u0142onny
\ni znowu bezbronny
\njak porzucony na operacyjnym stole<\/p>\n

czekam
\nczekam<\/p>\n

Jest taka \u015bmier\u0107 portret\u00f3w<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\u2026 a faktura cienko sp\u0119kana na twarzy
\n\u2026 a cie\u0144 stwardnia\u0142y u zgaszonych warg<\/p>\n

Jest taka \u015bmier\u0107 portret\u00f3w
\nnim jeszcze wrosn\u0105 szorstkim cia\u0142em w strych
\nnim oczy przymkn\u0105 pod prochem
\ni ko\u015bci spaczone zaskrzypi\u0105<\/p>\n

I jest taka \u015bmier\u0107
\njakby mimo
\njak p\u0119kni\u0119cie w\u0142oska<\/p>\n

Podobna do ch\u0142odu pokoju
\nw chwili po zdmuchni\u0119ciu \u015bwiecy
\nPokoju w kt\u00f3rym oczekuje model<\/p>\n

\u201eKossak\u00f3wka\u201d ko\u0144ca wieku<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 pami\u0119ci Glorii<\/em><\/p>\n

wszystko zamkni\u0119te
\nnikt nie przychodzi
\npo co<\/p>\n

\u0142uski rdzy
\nz ogrodzenia
\nspadaj\u0105
\njak \u0142zy<\/p>\n

w ogr\u00f3d wsi\u0105k\u0142y \u015blady
\nprzesun\u0105\u0142 si\u0119 czas na zegarze
\ng\u0142os ochryp\u0142 do ko\u0144ca<\/p>\n

i tylko koty
\nw\u0142\u00f3cz\u0105 si\u0119
\nzafrasowane<\/p>\n

one wiedz\u0105
\njaki to \u017cal
\nstraszny<\/p>\n

Panny nierz\u0105dne<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Przychodz\u0105 do nas horyzontem
\npachn\u0105 ob\u0142okiem i snem z tysi\u0105ca
\ndr\u017c\u0105 nam w ramionach i perl\u0105 si\u0119 znojem
\nbiodrzaste i mleczne \u2013
\npanny nierz\u0105dne<\/p>\n

Panny nierz\u0105dne \u2013 w pi\u00f3ra otulone
\nw jedwab aksamit i tiule<\/strong>
\npowolne naszym spodziewaniom<\/strong>
\nnajcieplej si\u0119 czuj\u0105 w swych aktach<\/strong><\/p>\n

Jak nie dolane dzbany ch\u0142onne<\/strong>
\nochotne naszym \u017c\u0105dzom
\nw swobodzie bezwstydz\u0105 do rana<\/strong>
\ndo\u015bwiadczaj\u0105 nas \u2013
\npanny nierz\u0105dne<\/p>\n

Panny nierz\u0105dne \u2013 j\u0119drne i rumiane
\nna sianku \u017carko chrz\u0119szcz\u0105ce
\nw zadyszce naszeptuj\u0105
\ns\u0142\u00f3wka nies\u0142ychane<\/p>\n

Oczywi\u015bcie s\u0105 pi\u0119kne jak nasze wyobra\u017cenie
\noczywi\u015bcie s\u0105 dobre jak \u015bwiat dla nas sprzed lat
\nwarg rozchylonych przynosz\u0105 gor\u0105czk\u0119
\nsenne uspokojenie \u2013
\npanny nierz\u0105dne<\/p>\n

Przes\u0142anie<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Przez tyle sierpni i ci\u0119\u017ckich jesieni<\/strong><\/p>\n

szli\u015bmy ob\u0142oku i grudy drogami
\ndwie drogi pewniej cel utrafi\u0105<\/p>\n

Noce b\u0142\u0119kitnia\u0142y \u015bwity zachodzi\u0142y
\nkred\u0105 znak pisano \u015bcierano starannie
\npodw\u00f3jnie zapisane oznacza to samo<\/p>\n

Przelotne ptaki wi\u0142y puste gniazda
\nkamienie w potoku plot\u0142y kr\u0105g\u0142e \u015bpiewy
\ns\u0142owo uporczywe owocuje w owoc<\/p>\n

Mrocznia\u0142y szkar\u0142aty w z\u0142oto ros\u0142y cienie
\nschody by\u0142y strome drzwi nie mia\u0142y klamki
\ncz\u0105stki po\u0142\u0105czone ca\u0142o\u015b\u0107 sob\u0105 tworz\u0105<\/p>\n

Nic nie powtarzaj\u0105c wracamy raz jeszcze
\nDajemy g\u0142os ciszy a ciep\u0142o przestrzeni
\nTy i ja<\/p>\n

Najprostsze<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

czy komu\u015b co\u015b pomog\u0142em
\nukoi\u0142em cierpienie
\nnajmniej \u2013 \u0142ez nie wywo\u0142a\u0142em<\/p>\n

czy potrafi\u0142em
\nw palcach sprawdzi\u0107 sen<\/p>\n

czy na z\u0142oto przemieni\u0107
\nw ciasnym tyglu siebie
\nw epoce lodowej serca
\numia\u0142em co\u015b
\ncokolwiek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ANDRZEJ WIERZCHOWSKI \u2013 profil artystyczny Autor jest krakowianinem od zawsze. Urodzi\u0142 si\u0119 na tyle wcze\u015bnie, by zd\u0105\u017cy\u0107 na jagiello\u0144skie wyk\u0142ady Niesamowitych: Klemensiewicza, Pigonia, Wyki. Ten czas go przypisa\u0142 do panaadamaw\u0142odkowego Ko\u0142a M\u0142odych ZLP, kiedy to ze znamienitszymi od siebie, a … Read More »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":56,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-284","page","type-page","status-publish","hentry","category-byli-wsrod-nas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=284"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1883,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/284\/revisions\/1883"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/56"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}