{"id":205,"date":"2015-03-06T01:07:33","date_gmt":"2015-03-06T00:07:33","guid":{"rendered":"http:\/\/zlp-krakow.org\/?page_id=205"},"modified":"2015-03-29T13:35:27","modified_gmt":"2015-03-29T11:35:27","slug":"bratko-jozef","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/?page_id=205","title":{"rendered":"J\u00f3zef Bratko"},"content":{"rendered":"

\"bratkofoto\"<\/a><\/p>\n

J\u00d3ZEF BRATKO<\/strong><\/p>\n

Absolwent dziennikarstwa na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UJ. Z zawodu dziennikarz.Po studiach uko\u0144czonych w 1954 roku i praktykach odbytych w redakcjach Nowin Rzeszowskich i Gazecie Krakowskiej, pracowa\u0142 w G\u0142osie M\u0142odzie\u017cy w Krakowie. Do przej\u015bcia na emerytur\u0119 w roku 1995, by\u0142 sekretarzem odpowiedzialnym w dzienniku sportowym Tempo w Krakowie. W latach 1995 \u2013 2000 pracowa\u0142 jako redaktor wGazecie Niepo\u0142omickiej. Wcze\u015bniej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Wydawnictwem Literackim. Uprawia reporta\u017c literacko – historyczny o charakterze dokumentalnym, publicystyk\u0119, poezj\u0119, a tak\u017ce malarstwo sztalugowe olejne, rysunek [wystawa indywidualna w Klubie Dziennikarzy „Pod Gruszk\u0105” oraz zbiorowa w klubie „Paleta” Dworek Bia\u0142opr\u0105dnicki]. Tematami jego prac s\u0105 g\u0142\u00f3wnie portrety oraz martwa natyra.
\nNa gruncie literackim debiutowa\u0142 w prasie krakowskiej reporta\u017cami dotycz\u0105cymi wydarze\u0144 z okresu II wojny \u015bwiatowej. Jego publikacje ukazywa\u0142y si\u0119 m.in. w „Dzienniku Polskim”, „Gazecie Krakowskiej”, „Przegl\u0105dzie Tygodniowym”, „Przekroju”, Wie\u015bciach”, „G\u0142osie M\u0142odzie\u017cy”, jak r\u00f3wnie\u017c w czasopismach s\u0142owackich [m.in. \u017bivot].<\/p>\n

W swoim dorobku posiada publikacje ksi\u0105\u017ckowe:<\/strong>
\n„Gestapowcy” [opowie\u015b\u0107 dokumentalna], Krak\u00f3w 1985, 1990. Ksi\u0105\u017cka przyj\u0119ta zosta\u0142a przez krytyk\u0119 z du\u017cym zainteresowaniem. Cezary Le\u017ce\u0144ski pisa\u0142 w Nowych Ksi\u0105\u017ckach: \u201eJest to jedna z jak\u017ce nielicznych ksi\u0105\u017cek m\u00f3wi\u0105cych o hitlerowcach i policyjnym systemie Trzeciej Rzeszy. I to widzianym (\u2026) jakby od wewn\u0105trz (\u2026) Warto przeczyta\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, bo jest si\u0119 czego dowiadywa\u0107 o stronie przeciwnej w drugiej wojnie \u015bwiatowej\u201d.
\n„Dlaczego zgin\u0105\u0142e\u015b, prokuratorze?” [opowie\u015b\u0107 dokumentalna] Krak\u00f3w 1998.
\n„Czas rozerwany”, {wiersze] 2012.<\/p>\n

Publikacje w edycjach zbiorowych:<\/strong>
\n„Kronika Krakowa” [WL] 1971, 1975-1978;
\n„Ten drugi brzeg rzeki”
\n„Umar\u0142y \u015bwiat bohater\u00f3w”
\n„Franka K. \u017cywot niew\u0142asny”,
\n\u201eTa 2. kompania”
\n„Tylko g\u00f3ry zosta\u0142y te same”
\n[reporta\u017ce historyczno-psychologiczne], [w:] Proza, proza, proza, t.VI Krak\u00f3w 2000; t. VII Krak\u00f3w 2001; t. VIII Krak\u00f3w 2002; t. IX Krak\u00f3w 2003; t. X 2004;
\n„Wektory Pana Boga”\u201d [opowiadanie} „Literat Krakowski”, Krak\u00f3w 2008;
\n\u201e\u015awiecie m\u00f3j, \u015bwiecie\u2026\u201d Literat Krakowski” 2012-2013;
\n\u201eKrakowska noc poet\u00f3w”, wiersze, Krak\u00f3w 2002-2014;
\n„Po\u017cegnanie lata pisarzy i artyst\u00f3w” [almanach] wiersze, Krak\u00f3w 2005-2014.<\/p>\n

Opinie<\/strong>: prof. zw. dr hab. Jerzy Jarowiecki: „…ceniony dziennikarz, znany ze swych zainteresowa\u0144 historycznych, przed laty z rzeteln\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 i uporczyw\u0105 dociekliwo\u015bci\u0105, tropi\u0142 r\u00f3\u017cne tajemnice zwi\u0105zane z okupacj\u0105 hitlerowsk\u0105 i systemem policyjnym Trzeciej Rzeszy.Ujawni\u0142 wtedy nie tylko literackie walory pi\u00f3ra, ale przede wszystkim warsztat historyka”. Z kolei prof. zw. dr hab. Tadeusz Hanausek o ksi\u0105\u017cce „Dlaczego zgin\u0105\u0142e\u015b, prokuratorze?\u201d napisa\u0142: jest rewelacyjnie ciekawa. […] Ma cechy obszernej monografii z zakresu nauki kryminalistyki. […] … zawiera prawie klasyczne wersje kryminalistyczne i to wersje sprawdzone oraz przekonuj\u0105ce. Ta prawie renesansowa wszechstronno\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki czyni z niej niezmiernie interesuj\u0105ce i warto\u015bciowe opracowanie. […] Rzetelno\u015b\u0107 Autora, jego wiedza, uczciwo\u015b\u0107, znakomity zestaw sprawdzonych fakt\u00f3w, doskona\u0142a dokumentacja – to czynniki \u015bwiadcz\u0105ce o licznych i g\u0142\u0119bokich aspektach naukowych ksi\u0105\u017cki”.
\nJest cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich, Stowarzyszenia Tw\u00f3rczego Artystyczno \u2013 Literackiego oraz Stowarzyszenia Dziennikarzy RP.<\/p>\n

TAKI SOBIE MAJOWY DZIE\u0143<\/strong><\/p>\n

w pokoju
\n\u015bwiat\u0142a migotem stan\u0119\u0142y
\nkto\u015b
\nwyrwa\u0142 zawiasy
\numkn\u0119\u0142y my\u015bli
\nniczego nie znaleziono
\ns\u0142ono\u015b\u0107
\nw ram\u0119 dana
\npod powiekami malatura dni
\nlecz nie ma \u0142ez
\ni
\npr\u00f3\u015bb nigdzie
\ni cisza
\ni
\nodbity rachunek
\nznak \u017caden
\ndo nikogo nasz harpun nie doleci
\ntam
\nmaski
\nkorali p\u0142askich ksi\u0119\u017cyce
\ngdzie
\ncz\u0142owiek
\npole
\ntrawa
\ni
\nsen<\/p>\n

SNAJPER<\/strong>*<\/p>\n

By\u0142o to w dniach gdy karykatur\u0119 \u015bwiata rzucono na st\u00f3\u0142
\nNa marginesach rz\u0119dy symboli skala jeden do
\nI
\nNagle \u015bwiat wyda\u0142 si\u0119 ma\u0142y
\nZaraz si\u0119 nad nim zamkn\u0105\u0142 kr\u0105g g\u0142\u00f3w
\nGdzie pomarszczony piasek wiatr bez deszczu
\nKto\u015b niewidoczny kark \u0142ama\u0142 drugiemu
\nOkropnym rozmys\u0142em w\u0119druj\u0105c w czas stuleci
\nTamtego rana wieczora po\u0142udnia czy p\u00f3\u0142nocy
\nI
\nTego – co by\u0142o NIM \u2013 w epoce ludzi lub
\nWygrzbieconym kszta\u0142tem ksi\u0105\u017cki kt\u00f3rej nikt nie czyta
\n(jego imi\u0119 zapisano s\u0142owem milczenia)
\nPozostawa\u0142 prawd\u0105
\nJak opowie\u015b\u0107 kr\u0105\u017c\u0105ca w\u015br\u00f3d zapomnianych plemion
\nW siebie zapatrzonych gdy na obrze\u017cach
\nR\u00f3g szatana zastyg\u0142y w znaku deprawacji
\nI
\nOn
\nZ sumieniem przer\u0105banym
\nGdzie domy przy drodze
\nCiep\u0142o i dzie\u0144 ranny s\u0142awi\u0105cy \u017cycie
\nFolia\u0142 od\u0142o\u017cony na p\u00f3\u0142k\u0119 kartka ostatni wers zdanie point\u0105 wysycone
\nBez strachu i krzyku przera\u017cenia
\nLecz oto nale\u017ca\u0142o co\u015b zamkn\u0105\u0107 co\u015b otworzy\u0107 mru\u017c\u0105c powiek\u0119
\nCo mia\u0142o by\u0107 \u015bwi\u0119te grzechem Ewy zosta\u0142o ska\u017cone
\nI
\nNie by\u0142o anio\u0142\u00f3w zosta\u0142 mistrz dziko\u015bci rz\u0105dzy i pragnie\u0144
\nPod niebem obcym w firmamencie dozor\u00f3w i zniszczenia
\n(gdy nad grobami nie \u015bpiewaj\u0105 Salve Regina
\ni w soczewce lunety nieod\u0142\u0105czny krzy\u017c)
\nSpod kt\u00f3rego \u015bwieci\u0142a kroplamaj\u0105cej pop\u0142yn\u0105\u0107 krwi
\nW tak\u0105 poranion\u0105 noc
\nON
\nSNAJPER
\nZ bojowym arsena\u0142em my\u015bli i pragnie\u0144
\nOdludek samotnik bez twarzy i blasku
\nWyszarza\u0142ym \u015bwitem gna\u0142 ku przeznaczeniu
\nZielonooki cynik
\nBy
\nPozosta\u0107
\nTrwa\u0107
\nBy\u0107
\nStaczaj\u0105c si\u0119 w mi\u0119kko\u015b\u0107 nocy
\n(zanim rozko\u0142ysany ugrz\u0119\u017anie w nico\u015bci napotkany \u015bwiat)
\nI
\nCzeka\u0107
\nI
\nCzeka\u0107
\nI
\nCzeka\u0107
\nA\u017c \u015bwiat stanie si\u0119 drobin\u0105
\nMoleku\u0142\u0105 w zamkni\u0119tych kr\u0119gach fizyki
\nCo by\u0142o noc\u0105
\nPozostanie dniem
\nRozgrzeszeniem
\n\u015awiat uniesie przy\u0142bice
\n(wierzy\u0142)
\nNagradza\u0142 go
\nI
\n\u015apiewa\u0142 mu b\u0119dzie
\nON
\n(bezgrzeszny)
\nPop\u0142ynie malinow\u0105 noc\u0105
\nGdzie palce dziewcz\u0105t w bia\u0142ych tunikach
\n(pieszcz\u0105c struny harf i wie\u0144cem zdobi\u0105c mu skronie)
\nWie\u017a\u0107 go b\u0119d\u0105 do miejsc natchnienia
\nWtedy wielu rozumie\u0107 go przestanie
\nI
\nOto
\nKrwawe nast\u0105pi\u0142o przyspieszenie
\nSen
\nUszed\u0142 by osi\u0105\u015b\u0107 po\u015br\u00f3d wydm gdzie bezdro\u017cami sun\u0119\u0142y karawany
\n(pami\u0119ta\u0142)
\nBagdad
\nDaleki
\nI
\n\u015awit
\n(czwarta pi\u0119\u0107dziesi\u0105t dwie)
\nW\u00f3wczas zjawi\u0142a si\u0119
\nONA
\n\u015aMIER\u0106
\nOmotana przymierzem
\nW podczerwonym (jeszcze mrok) obrazie
\nSoczewek przybli\u017ce\u0144 i skali
\n(wiedzia\u0142 \u017ce jest)
\nStrzeli\u0142
\nBez wsp\u00f3\u0142czucia (ten owal ta czarczafa)
\nWidzia\u0142 osuwaj\u0105ce si\u0119 \u017cycie
\nI
\nNic nie przys\u0142ania\u0142o nieba
\nDziewczyna sz\u0142a skrajem wydm z d\u0142oni\u0105 zaci\u015bni\u0119t\u0105 na d\u0142oni Allacha
\nNigdy potem nie zobaczy\u0142 grobu dziewczyny
\nWiatr studzi\u0142 mu twarz
\nSpogl\u0105da\u0142 w pust\u0105\u0142adownic\u0119
\nNizaj\u0105c trupy w korale w przepe\u0142niony sob\u0105 czas
\nI
\n\u0141kania s\u0142ucha\u0142 odchodz\u0105cych
\nW miejsce \u0142ez
\nSceny triumfu w iloczyn wpisane umar\u0142ych
\nKrwi i snajperskich strza\u0142\u00f3w
\nPoblask \u201eSrebrnych Gwiazd\u201d
\nI
\nNowy si\u0119 rodzi\u0142 niebosk\u0142on
\nB\u0142\u0119kitny si\u0119 szereg wyr\u00f3wna\u0142 mundur\u00f3w
\nKto\u015b wr\u00f3ci\u0142 z tamtych (pustynnych) dr\u00f3g odej\u015bcia
\nBrzegami podmytymi \u0142z\u0105
\nONA
\nOstateczna
\nW tr\u00f3jfazowym wyliczeniu czasu
\n\u015aMIER\u0106
\n(gdy jak ongi\u015b Irakijk\u0119 obj\u0119\u0142a ramieniem)
\nI
\nNa nowo gromadzi\u0107 pocz\u0119\u0142a korale
\nW ostatni\u0105 godzin\u0119
\nAby
\nON
\nWe w\u0142asnej(m\u00f3g\u0142) spocz\u0105\u0107
\nMogile<\/p>\n

*Pierwowzorem \u201e Snajpera\u201d w moim wierszu,jest \u017co\u0142nierzameryka\u0144skiej armii Chris Keyle, cho\u0107 problem, kt\u00f3ry poruszam, dotyka wszystkich armii \u015bwiata. I nie o Irak tu tylko chodzi; Chris Keyle jest jedynie przyk\u0142adem bezsensu zdarze\u0144, od kt\u00f3rych, jak dot\u0105d, nie ma odwrotu. Otoby\u0142y komandos NavySeal, po kilku pobytach na obszarach ogarni\u0119tych wojn\u0105, tym razem w Iraku, staje si\u0119 jej weteranem, a wi\u0119c kim\u015b, komu jakoby nale\u017ca\u0142 si\u0119 szacunek. Za co? Ano za to, i\u017c w stopniu wyj\u0105tkowym wykaza\u0142 si\u0119 umiej\u0119tno\u015bciami strzeleckimi, pokonywaniem szlak\u00f3w wojennych, a przede wszystkim \u0142atwo\u015bci\u0105 zabijania ludzi. Z tego wzgl\u0119du nazwany zosta\u0142 \u201eDiab\u0142em\u201d. Tak wi\u0119c jeszcze raz potwierdzi\u0142a si\u0119 stara prawda, i\u017c podczas wojny, ci kt\u00f3rzy zabijaj\u0105, staj\u0105 si\u0119 bohaterami lub zbrodniarzami. Zale\u017cnie od okoliczno\u015bci i propagandowych potrzeb.
\nChris Keyle by\u0142 postaci\u0105 autentyczn\u0105. Jego pierwsz\u0105 wojenn\u0105 ofiar\u0105 by\u0142a kobieta. Ten fakt zapisa\u0142y kroniki wojny. W kulturze mojego narodu, kobieta, nosi w sobie pierwiastek najwy\u017cszego szacunku, powiedzia\u0142bym \u015bwi\u0119to\u015bci. Podczas wojen \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 ta traci, zostaje obna\u017cona, w \u015bwiadomo\u015bci za\u015b snajpera dominuje \u015bmier\u0107\u2026 Zapewne tak\u017ce wstyd i niepok\u00f3j. Poj\u0119cia sprzeczne, wykluczaj\u0105ce si\u0119, ale tak jest. Podczas czterokrotnego pobytu w Iraku, Snajper, o kt\u00f3rym pisz\u0119, wed\u0142ug jednych \u017ar\u00f3de\u0142 zastrzeli\u0142 stu sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu ludzi Wed\u0142ug innych, by\u0142o to ponad dwustu.
\nZa wyczyny podczas wojny, armia ameryka\u0144ska odznaczy\u0142a swojego \u017co\u0142nierza, \u201e Srebrn\u0105 Gwiazd\u0105\u201d. Cz\u0142owiek ten odwiedzi\u0142 tak\u017ce Polsk\u0119, przyj\u0119ty z honorami w ko\u0142ach komandos\u00f3w Wojska Polskiego, nale\u017cnymi bohaterom wojennym.
\nChris Keylepoleg\u0142 po zako\u0144czeniu s\u0142u\u017cby, jako cywil, zastrzelony przez innego \u201eweterana\u201d Eddie Ray Routh\u2019a na strzelnicy, gdzie byli \u017co\u0142nierze odreagowywali czas wojny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

J\u00d3ZEF BRATKO Absolwent dziennikarstwa na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UJ. Z zawodu dziennikarz.Po studiach uko\u0144czonych w 1954 roku i praktykach odbytych w redakcjach Nowin Rzeszowskich i Gazecie Krakowskiej, pracowa\u0142 w G\u0142osie M\u0142odzie\u017cy w Krakowie. Do przej\u015bcia na emerytur\u0119 w roku 1995, by\u0142 … Read More »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":51,"menu_order":40,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-205","page","type-page","status-publish","hentry","category-czlonkowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=205"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1141,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/205\/revisions\/1141"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/51"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zlp-krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}